ذبيح الله صفا

784

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

هريك داده‌اند » ، در اين منظومه تازگى دارد و نمودارى از اطّلاعات حكمى و علمى خسرو است . ح : مجنون ليلى « 1 » ، اين منظومه را نيز امير خسرو بتقليد از نظامى ، يعنى منظومهء ليلى و مجنون او و در همان سال 698 سرود « 2 » . موضوع آن سرگذشت ليلى و مجنونست كه از مبادى آن در جلد دوم اين كتاب « 3 » سخن رفته است ، و امير خسرو با بعضى تصرّفات همان داستان را دوباره بنظم كشيد و بهيچروى بپايهء مقتداى خود درين راه نرسيد . اين منظومه در 2660 بيت است « 4 » . ط : آيينهء سكندرى . منظومه‌ييست ببحر متقارب مثمن مقصور يا محذوف كه اگرچه خسرو آن را در جواب اسكندر نامهء نظامى ( شرفنامه و اقبالنامه ) سرود ليكن مقصود او بيان حال اسكندر از آغاز تا انجام ، چنان كه در داستانهاى قديم مذكور است ، نبود بلكه او بعد از فتوحات اسكندر بايجاز تمام بذكر بعضى نكات در حالات اسكندر و آوردن حكاياتى همراه مطالب خود اكتفا نمود و سخن را بمرگ و دفن اسكندر ختم كرد .

--> ( 1 ) - از شكر خداى خوش كنم كام * كآغاز صحيفه شد بانجام نامش كه ز غيب شد مسجل * مجنون ليلى به عكس اول ( 2 ) - : تاريخ ز هجرت آنكه بگذشت * سالش نودست و شسصد و هشت ( 3 ) - تاريخ ادبيات در ايران ، ج 2 چاپ اول ، ص 803 ( 4 ) - بيتش بشمار راستى هست * جمله دو هزار و ششصد و شست مجنون ليلى ، طبع هند ، 1335 هجرى قمرى